
Tonya Boone, Vaidyanathan Jayaraman, Ram Ganeshan (auth.), Tonya Boone, Vaidyanathan Jayaraman, Ram Ganeshan (eds.)

چکیده
کوتیناز یک آنزیم هیدرولازی است که کوتین را تجزیه میکند. کوتین گیاهان عالی از ترکیبات پلیاستری هیدروکسی و اپوکسی اسیدچرب تشکیل شده که عمدتا توسط باندهای استری پیوند یافتهاند. اسیدهای چرب کوتین معمولا n-c16 و n-c18 هستند و حاوی یک تا سه گروه هیدروکسیل هستند. کوتین نقش کلیدی درحفاظت از گیاهان در برابر عوامل بیماریزا ایفا می کند و تجزیهی آنزیمی آن اولین گام در فرآیند آلودگی بافت گیاهی است. هدف از این پژوهش استخراج کوتین و مقایسهی آنها در میوههای مختلف و غربالگری باکتریها و قارچهای تولید کننده آنزیم کوتیناز و شناسایی گونه آنها با تعیین توالی ناحیه 16S DNA میباشد. با توجه به اهمیت آنزیم کوتیناز به ویژه در صنعت، این مطالعه گامی مهم در شناسایی سویههای بومی تولید کننده آنزیم کوتیناز و استفاده از آنها در صنعت به شمار میآید. بدین منظور پوست میوههای مختلف را جمعآوری و در بافر اگزالات جوشانده و بعد از شستوشو در آون خشک شده و آسیاب گردید. از پودر حاصل به روش کلرفرم متانول کوتین آن جداسازی شد. نتایج نشان میداد که درصد کوتین استخراج شده در سیب بیشتر است و احتمالا سیب نسبت به آفات و بیماریها مقاومتر است. در مرحلهی بعد جداسازی سویهای تولیدکننده آنزیم از نمونههای مختلف انجام شد. نمونهها به داخل پلیت های حاوی محیط کشتی که کوتین تنها منبع کربن است تلقیح داده و سویههای غربالگری شده و به کمک سوبسترای اختصاصی پارانیتروفنول بوتیرات فعالیت کوتینازی سنجیده شد. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی 6 سویه جداسازی شده با استفاده از نشانگر RAPD مورد مطالعه قرار گرفتند. به این منظورDNA ژنومی از سویههای تولیدکننده آنزم کوتیناز به روش جوشاندن، CTAB و کیت استخراج شد و واکنش PCR با استفاده از 9 آغازگر RAPD انجام گردید. برای شناسایی و توالی یابی سویهها با استفاده از rDNA16S عمل PCR با دو پرایمر 8F و 1541Rانجام شد سپس محصولات PCR برای توالی یابی ارسال شد.این مطالعات نشان میدهد که سویههای جداسازی شده دارای فعالیت کوتینازی مناسبی بوده و میزان بالایی از آنزیم کوتیناز را تولید میکنند که قابلیت مصارف تجاری صنعتی دارند.
کلمات کلیدی:کوتین، آنزیم کوتیناز، سنجش فعالیت آنزیمی، تنوع ژنتیکی، نشانگرRAPD
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل دوم مروری بر کلیات و تحقیقات پیشین.. 6
2- 1- 2- دپلیمریزاسیون کوتین.. 12
2- 1- 3- مونومرهای تشکیل دهنده کوتین.. 13
2- 3- 1- کلون و بیان کوتیناز.. 18
2- 3- 4- کاربردهای کوتیناز.. 27
2- 3- 5- استفاده از کوتیناز به عنوان یک بیوکاتالیست در محیطهای غیرمعمول 29
2- 3- 6- عملکرد کوتیناز در واکنشهای هیدرولیزی و سنتزی 33
2- 3- 7- ترانس استریفیکاسیون.. 35
2- 3- 9- فرایندهای در حال توسعه: بیوراکتور کوتیناز.. 38
2- 3- 10- مکانیسم عمل کوتیناز.. 39
2- 3- 11- مقایسهی آنزیم کوتیناز قارچی و باکتریایی.. 41
2- 5- نشانگرهای مورفولوژیکی.. 42
2- 7- نشانگرهای پروتئینی یا بیوشیمیایی.. 44
2- 8- 1- نشانگرهای DNA غیر مبتنی بر PCR.. 46
2- 8- 2- نشانگرهای مبتنی بر PCR.. 46
2- 9- نشانگرهای غیر اختصاصی.. 47
2- 10- 4- RFLP Based PCRبا اتصال ناقص.. 51
فصل سوم مواد، تجهیزات و روش تحقیق.. 52
3- 3- غربالگری و جداسازی گونههای تولیدکننده آنزیم کوتیناز 55
3- 4- تهیه slant از سویههای جدا شده.. 57
3- 5- نگهداری طولانی مدت سویهها.. 57
3- 10- 1- استخراج DNAبه روش جوشاندن.. 60
3- 10- 2- استخراج DNA به رو ش CTAB.. 61
3- 10- 3- روش استخراج DNA با کیت.. 64
3- 11- اندازهگیری کیفیت و غلظت DNA.. 65
3- 12- رنگ آمیزی با اتیدیوم برماید.. 69
3- 13- واکنش زنجیره ای پلیمراز Polymerase Chain Reaction. 70
3- 14- راه اندازی واکنش PCR.. 74
3- 15- برنامهPCRبرای نشانگرRAPD.. 76
3- 16- توالییابی سویههای تولیدکننده آنزیم کوتیناز با استفاده از 16S rDNA 77
3- 17- الکتروفورز محصولات واکنش PCR.. 78
4- 1- بررسی میزان کوتین در میوههای مختلف.. 81
4- 3- بررسی فعالیت آنزیم کوتیناز در نمونهها.. 87
4- 4- نتایج بررسی کیفیت DNA بعد از استخراج.. 88
4- 5- تجزیه و تحلیل تنوع ژنتیکی 6 سویه بر اساس نشانگر مولکولی RAPD 89
4- 6- نتایج حاصل از تجزیه خوشهای بر اساس نشانگر RAPD.. 89
4- 7- تجزیه به مختصات اصلی.. 90
4- 8- نتایج تجزیه باندهای حاصل از 8 پرایمر RAPD.. 92
4- 9- ضریب همبستگی کوفنتیک.. 93
4- 10- شناسایی و توالی یابی سویهها با استفاده از 16S rDNA.. 93
5- 2- سنجش فعالیت آنزیمی کوتیناز.. 97
5- 4- تنوع ژنتیکی با استفاده از نشانگر RAPD.. 98
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول 2‑1 مطالعه ساختار- عملکرد کوتیناز به کمک تکنیکهای مختلف24
جدول 2‑2 فعالیت هیدرولازی کوتیناز نسبت به تنوع گستردهای از سوبستراها29
جدول 2‑3روشهای آمادهسازی کوتیناز30
جدول 3‑1 مواد مورد استفاده در پایاننامه53
جدول 3‑2 مشخصات کامل مواد شیمیایی مورد نیاز در عملیات استخراج DNA61
جدول 3‑3 مواد مورد استفاده برای تهیه بافر TBE(10X)68
جدول 3‑4 مشخصات پرایمرهای RAPD73
جدول 3‑5 مواد مورد نیاز PCR75
جدول 3‑6مواد مورد نیاز PCR با مستر میکس اماده76
جدول 3‑7 برنامه واکنش PCR مورد استفاده برای نشانگر RAPD76
جدول 3‑8 برنامه واکنش PCR برای پرایمرهای 16S rDNA77
جدول 3‑9 مواد مورد نیاز برای انجام PCR 6 نمونه با پرایمرهای16S rDNA78
جدول 4‑2 بررسی میزان کوتین در خیارسبز83
جدول 4‑3 بررسی میزان کوتین در سیب زرد84
جدول 4‑4 بررسی میزان کوتین در سیب قرمز85
جدول 4‑5 تجزیه واریانس وزن کوتین نهایی بین میوهها85
جدول4‑6 مقایسه میانگین میوهها به روش دانکن در سطح احتمال 1% برای صفت وزن کوتین نهایی86
جدول 4‑7 فعالیت کوتینازی 6 نمونه88
جدول 4‑8 نتایج پرایمرهای RAPD حاصل از الکتروفورز افقی نمونهها89
فهرست شکلها
عنوان صفحه
2‑2 مولکول کوتین و مونومرهایی که از هیدرولیز آن بدست می آید10
شکل 2‑3 نمایش شماتیکی از کوتیکول11
شکل 2‑5 a) توالی پروتئینی آنزیم کوتیناز b) مکانیسم عمل آنزیم کوتیناز16
شکل 2‑6 هیدرولاز آلفا و بتا20
شکل 2‑8 توانایی تجزیه (a) و سنتز(b) ترکیبات پلی استری توسط آنزیم کوتیناز28
2‑10 گسترهی مقاومت آنزیم کوتیناز در برابر دما وpH41
شکل 2‑12 دستهبندی نشانگرهای ژنتیکی44
شکل 4‑1مراحل مختلف استخراج کوتین در گوجهفرنگی81
شکل 4‑2 مراحل مختلف استخراج کوتین در خیارسبز82
شکل 4‑3 مراحل مختلف استخراج کوتین در سیب زرد83
شکل 4‑4 مراحل مختلف استخراج کوتین در سیب قرمز84
شکل 4‑6 میزان فعالیت سویهها88
شکل 4‑7 دندروگرام حاصل از تجزیه خوشهای 9 پرایمر RAPD با روش UPGMA90
شکل 4‑8 پلات دوبعدی حاصل از تجزیه به مولفههای اصلی نشانگر RAPD91
شکل 4‑9پلات سه بعدی حاصل از تجزیه به مولفههای اصلی نشانگر RAPD92
شکل 4‑10ژل الکتروفورز افقی با آگارز 1% با استفاده از پرایمرها93
شکل 4‑11ژل الکتروفورز با آگارز 1% با پرایمرهای 16S rDNA94
استفاده از پلیمرهای گیاهی توسط میکروارگانیسمها مستلزم ترشح آنزیمهای هیدرولازی است که مهمترین آنها کوتیناز میباشد. کوتیناز توانایی هیدرولیز انواع استرها و پلیاسترهای کوچک را داراست.کوتیناز یک آنزیم هیدرولازی است که کوتین را تجزیه میکند. کوتین در بیشتر گیاهان وجود دارد و دارای ترکیبات پلی استری هیدروکسی و اپوکسی اسیدچرب است [1]. کوتین یک پلی استر بسیار هیدروفوب غیر محلول در آب و از مشتقات گاما هیدروکسی اسیدچرب میباشد که در ساختار کوتیکول گیاهان وجود دارد [2]. اصطلاح کوتین از کوتوس[1] گرفته شده و این اصطلاح در اصل برای توصیف مادهای است که بخشی از اپیدرم برگ را تشکیل داده و در برابر اسیدهای قوی مقاوم است. کوتین در بیشتر گیاهان وجود دارند. مطالعات بر روی کوتین و کوتیکول گیاه از قرن نوزده آغازشده است. حتی گیاهان عالی که در زیر آب زندگی میکنند مانند چمندریا[2]، زئوسترا مارینا[3] دارای کوتین هستند و مونومرهایی از همان نوع مونومرهایی که در بقیهی گیاهان یافت میشود دارند.کوتین گیاهان عالی از ترکیبات پلیاستری هیدروکسی و اپوکسیاسیدچرب تشکیل شده که عمدتا توسط باندهای استری پیوند یافتهاند[3]. اسیدهای چرب کوتین معمولا n-c16 و n-c18 بوده و دارای یک تا سه گروه هیدروکسیل هستند. کوتین نقشی کلیدی در حفاظت از گیاه در برابر عوامل بیماریزا ایفا میکند [4] و تجزیهی آنزیمی آن یکی از اولین گامها در فرآیند آلودگی است. در واقع کوتیکول یک لایهی محافظ چربیدوست است که برگها، ساقهها و میوهها را میپوشاند. بر روی کوتیکول لایهای از موم پوشیده شده است که علاوه بر اینکه مانع از تبخیر آب گیاه میشود در برابر عوامل بیماریزا و آفات نیز از گیاه حفاظت میکند. استفادهازآنزیم کوتینازباعثافزایشاثراتداروییموادشیمیاییکشاورزیشدهوهمچنینکوتینازبهعنوانیکآنزیملیپولیتیکدرموادشویندهلباسوظرفبرایچربیزداییبهکاررفتهاست.تجزیهیپلاستیکهاازقبیلپلیاسترهایمصنوعی،محصولاتمحلولدرآببااستفادهازکوتینازبدستآمدهاست.
1- 2- اهمیت و ضرورت تحقیق
با توجه به ویژگی ها خاص آنزیم کوتیناز و کاربردهای ان در صنعت و بیوتکنولوژی و نیز چشم انداز روشن در فرایند تجزیه پلاستیک و الاینده های پلی استری موجود در طبیعت، یافتن انزیمی با شرایط مطلوب تر همواره مورد توجه بوده است. آنزیمهای کوتیناز در باکتریها و قارچها مطالعه شدهاند اما آنزیم های کوتیناز گونه های باکتریایی تا کنون به میزان کمتری مورد بررسی قرار گرفته اند.
امروزه یافتن آنزیمهایی با خصوصیات جدید و ویژگیهای مطلوبتر که از نظر صنعتی و پزشکی اهمیت دارند یکی از زمینه های مهم پژوهشی در علوم بیوتکنولوژی می باشد. یکی از این آنزیمهای مهم آنزیم کوتیناز میباشد که یک آنزیم هیدرولازی و ترشحی بوده و کوتین را تجزیه میکند. انزیم کوتیناز متعلق به خانواده سرین هیدرولازها بوده و به دلیل خواص ساختاری و عملکردی در حذف آلودگی های زیست محیطی اهمیت بسیار زیادی دارد. آنزیم کوتیناز اسیدهای چرب کوتین را با هیدرولیز باندهای استری آزاد میکنند. استفاده از پلیمرهای گیاهی توسط میکروارگانیسم ها مستلزم ترشح آنزیم های هیدرولازی است. اگرچه هنوز مشخص نیست که چگونه یک پلیمر می تواند وارد سلول شده و باعث تولید آنزیم های هیدرولازی شود، اما یک احتمال در این زمینه این است که میکروارگانیسمها یک سطح پایهای از چندین آنزیم هیدرولازی ترشح میکنند و سپس با عملکرد این آنزیمها بر روی مواد پلیمری، این مواد هیدرولیز شده و محصولات هیدرولیز شده وارد سلول شده و سنتز آنزیمها را القا می کنند .
کوتیناز یک آنزیم چند منظوره است و چندین مشخصه جالب دارد که می تواند در فرایندهای صنعتی استفاده شود. از مهمترین شاخصههای این آنزیم توانایی هیدرولیز انواع استرها و پلی استرهای کوچک میباشد.
کوتین گیاهان عالی از ترکیبات پلی استری هیدروکسی و اپوکسی اسید چرب تشکیل شده که عمدتا توسط باندهای استری پیوند یافتهاند. اسیدهای چرب کوتین معمولاn-c16 وn-c18 بوده و شامل یک تا سه گروه هیدروکسیل میباشند. کوتینازها میتوانند به عنوان یک رابط بین استرها و لیپیدها در نظر گرفت، این آنزیم استرهای محلول را هیدرولیز میکند و تریگلیسریدها را امولوسیون میکند بنابراین کوتیناز به عنوان یک آنزیم لیپولیتیک در مواد شوینده لباس و ظرف برای چربیزدایی به کار رفته است. از این آنزیم به عنوان یک biocatalyst و یک bioprocesses صنعتی در بیوتکنولوژی استفاده شده است. یکی دیگر از کاربردهای جالب کوتیناز تجزیه پلاستیکها است. به عنوان نمونه، تجزیه پلی کاپرولاکتون که یک پلی استر سنتزی میباشد به محصولات محلول در آب با استفاده از آنزیم کوتیناز انجام گرفته است. دیگر کاربردهای کوتیناز عبارتند از شرکت در واکنش های سنتزی و هیدرولیتیک میباشد که از جمله آنها میتوان به هیدرولیز چربی شیر در صنایع لبنی، استفاده در صنایع oleochemistry و سنتز تریگلیسریدهای ساختاری اشاره نمود. یکی از خصوصیات ویژه آنزیم کوتیناز، فعالیت آن با گسترهای از سوبستراهای مختلف میباشد که باعث شده این آنزیم در صنعت و تکنولوژی مورد استفاده قرار گیرد. این آنزیم همچنین باعث افزایش اثرات دارویی مواد شیمیایی کشاورزی شده است. با توجه به طیف وسیع عملکردی آنزیم در برابر سوبستراهای متنوع و قابلیت تجزیه و سنتز انواع ترکیبات پلی استری، این آنزیم می تواند در رفع آلودگیهای زیست محیطی نقش مهمی ایفا کند و این ویژگی باعث شده است که این آنزیم در صنعت و بیوتکنولوژی مورد توجه قرار گیرد.
یکی از مشکلات زیست محیطی در جوامع امروزی تجزیهی زبالهها در محیط زیست است. کوتیناز به عنوان یک آنزیم سبز میتواند توانایی از بین بردن زبالههای پلیاستری را دارا باشد و میتوان از آن در سنتز پلیاسترهای قابل تجزیه در طبیعت استفاده کرد.
کوتیناز ها و لیپازها متعلق به گروه استراز ها هستند که قادر به تسریع هیدرولیز باندهای استری هستند. نسبت اجزای سازنده آمینواسیدی کوتیناز باکتریایی به طور کاملا مشخص از کوتیناز قارچی و گیاهی متفاوت است. کوتیناز یک کاتالیست موثر در محیطهای آبی یا ارگانیک است. این مجموعه ویژگیها باعث شده است که این آنزیم در صنعت و تکنولوژی مورد توجه قرار گیرد. لذا شناسایی سویههای مختلف بومی تولید کننده این آنزیم از اهمیت خاصی برخوردار است.
با توجه به طیف وسیع عملکردی آنزیم در برابر سوبستراهای متنوع و قابلیت تجزیه و سنتز انواع ترکیبات پلی استری، این آنزیم می تواند در صنعت, علومکشاورزی و پزشکی نقش مهمی ایفا کند و این ویژگیها باعث شده است که این مطالعه ویژگیهای این آنزیم و شناخت گونههای جدید باکتریایی و قارچی این آنزیم از جایگاه ویژهای برخوردار باشد.
1- 3- فرضیات واهداف تحقیق
باکتریهایی که قادر به ایجاد بیماری در سطح گیاهان میباشند قادر به تجزیه کوتین این گیاهان اند. میزان بالای کوتین در گیاهان و بخصوص میوهها، مقاومت بیشتری را در برابر آفات میکروبی فراهم میکند و شناخت این امر به شناسایی حساسیت میوهها در برابر آفات کمک میکند. بدین منظور از پوست میوههای مختلف کوتین استخراج شد و میزان آن در چند میوه مقایسه شد.
هدف از این پژوهش در مرحله اول مطالعه و مقایسه میزان کوتین در میوههای مختلف و در مرحله بعد جداسازی و شناسایی یک گونه باکتریایی تولید کننده آنزیم کوتیناز میباشد که ممکن است آنزیم کوتیناز آن ویژگی های مطلوبتری نسبت به سایر آنزیمهای کوتیناز شناخته شده داشته باشد. گونه ها انتخاب شده در محیط کشت های حاوی کوتین کشت داده می شوند و سپس فعالیت آنزیمی سویههای تولیدکننده کوتیناز با استفاده از پارا نیترو فنیل بوتیرات سنجیده میشود و سپس توالی ناحیه16S rDNA برای تعیین توالی فرستاده میشوند.
[1]cutose
[2]sea grass
[3]Zoestra marina

Dr Marinus G. Bos (auth.), Dr Marinus G. Bos (eds.)

Michael J. Jacobson, Peter Reimann (auth.), Michael J. Jacobson, Peter Reimann (eds.)

Majda Trobok, Nenad Miščević, Berislav Žarnić (eds.)